Soạn NhạcWiki
Tìm
Học guitar, piano & sáo

Lịch tập nhạc cụ: tập bao lâu mỗi ngày, tự học hay học thầy

Người mới nên tập nhạc cụ 20–30 phút mỗi ngày, trẻ nhỏ 10–15 phút, có mục tiêu và tập phần khó trước. Tự học đi được xa; học thầy giúp sửa tư thế và lỗi khó tự thấy.

Lịch tập nhạc cụ: tập bao lâu mỗi ngày, tự học hay học thầy

Với người mới học nhạc cụ, tập đều 20–30 phút mỗi ngày hiệu quả hơn hẳn một buổi dài hai tiếng mỗi tuần; trẻ nhỏ có thể bắt đầu từ 10–15 phút. Điều quyết định không phải số phút mà là cách dùng chúng: mỗi buổi có mục tiêu cụ thể, tập phần khó trước, chậm cho đúng rồi mới nhanh. Tự học đi được xa nếu có kỷ luật và chịu ghi âm nghe lại; học thầy giúp sửa tư thế, nhận ra lỗi mình không tự thấy và giữ nhịp đều. Cách được nhiều người chọn là kết hợp: vài buổi có thầy ở giai đoạn đầu và định kỳ về sau, phần lớn thời gian còn lại tự tập.

Tập bao lâu mỗi ngày là đủ

Người họcThời gian gợi ý mỗi ngàyGhi chú
Trẻ khoảng 5–7 tuổi10–15 phút, có thể chia hai lầnKết thúc khi trẻ còn muốn chơi, không khi đã chán
Trẻ khoảng 8–12 tuổi15–30 phútCó người lớn ngồi cùng những tuần đầu giúp tạo nếp
Thiếu niên, người lớn mới học20–45 phútChia thành các khối 15–20 phút có nghỉ
Người đã chơi vững, muốn tiến xa45 phút trở lênCàng dài càng cần nghỉ giữa giờ và kế hoạch rõ

Đây là mức tham khảo phổ biến ở các lớp học nhạc, không phải chuẩn bắt buộc. Một ngày bận chỉ tập được năm phút vẫn tốt hơn bỏ hẳn — năm phút giữ cho ngón tay và thói quen không đứt mạch.

Vì sao chia nhỏ lại tốt hơn

Nghiên cứu về trí nhớ vận động và học tập cho thấy luyện tập phân bố — chia ra nhiều buổi ngắn cách nhau — thường cho kết quả giữ lâu hơn so với dồn cùng một lượng thời gian vào một buổi. Giấc ngủ giữa các buổi tập cũng góp phần củng cố kỹ năng. Nói nôm na: tay học trong lúc tập, nhưng "nhớ" trong lúc nghỉ.

Một buổi tập 30 phút mẫu

  1. Khởi động (5 phút): gam, bài tập ngón, bài tập hơi (với sáo). Chậm, đều, chú ý tư thế.
  2. Phần khó (12 phút): lấy đúng hai, ba ô nhịp khó nhất của bài đang học, tập chậm tới mức không sai, rồi tăng tốc từng chút. Đừng chơi lại từ đầu bài mỗi lần sai.
  3. Ghép và chơi trọn (8 phút): chơi cả bài hoặc cả đoạn, không dừng khi vấp.
  4. Tự do (5 phút): chơi bài đã thuộc mình thích, thử ứng tác, đệm hát. Phần này giữ niềm vui.

Thứ tự trên có lý do: phần khó cần đầu óc tỉnh táo nên đặt sớm; phần vui để cuối giúp buổi tập kết thúc dễ chịu và mai muốn ngồi vào đàn lại.

Tập có chủ đích, không chỉ tập nhiều

Nhà tâm lý học K. Anders Ericsson và cộng sự, trong nghiên cứu công bố năm 1993 về các sinh viên violon ở Berlin, đưa ra khái niệm luyện tập có chủ đích (deliberate practice): tập có mục tiêu cụ thể, tập trung vào chỗ yếu, có phản hồi và điều chỉnh liên tục. Con số "10.000 giờ" về sau được phổ biến rộng qua sách của Malcolm Gladwell, nhưng chính Ericsson từng nói đó không phải con số kỳ diệu — chất lượng giờ tập mới là điểm chính.

Áp dụng cho người tự học: trước mỗi buổi, viết một dòng mục tiêu ("đổi C sang F không dừng", "câu 3 bài Lý cây bông nhấn đúng nốt"). Sau buổi, ghi lại kết quả. Mười phút có mục tiêu thường đáng giá hơn một giờ chơi lại những gì đã biết.

Tự học: được gì, rủi ro gì

Được: chủ động thời gian, chọn bài mình thích, có vô số tài liệu và video hướng dẫn. Với guitar đệm hát, đàn phím đệm hát, nhiều người tự học đạt mức chơi vui vẻ cho mình và bạn bè.

Rủi ro:

  • Tư thế sai lâu ngày: cổ tay gập, vai nhô, ngón duỗi — khó sửa khi đã thành thói quen, có thể gây đau.
  • Không nghe ra lỗi của mình: nhấn non, đổi hợp âm trễ, nhịp nhanh dần — người chơi thường không tự nhận ra.
  • Học lệch: chỉ tập phần thích, bỏ phần cần như đọc nhạc, gam, tay trái.
  • Dễ bỏ cuộc: không ai chờ mình tuần sau.

Bù đắp khi tự học

  • Ghi âm hoặc quay video mỗi tuần, nghe xem như người lạ.
  • Theo một giáo trình có thứ tự thay vì nhảy giữa nhiều nguồn.
  • Thỉnh thoảng nhờ người chơi giỏi hơn xem tay — một buổi học lẻ cũng đáng.
  • Tham gia câu lạc bộ, nhóm chơi nhạc để có người nghe và có lý do tập.

Học thầy: chọn thế nào

Thầy giỏi không chỉ là người chơi giỏi mà là người nhìn ra lỗi, giải thích được vì sao, và điều chỉnh bài theo người học. Khi học thử, có thể để ý:

  • Thầy có hỏi mục tiêu của mình không (đệm hát, thi cử, chơi cổ truyền…)?
  • Có chỉnh tư thế ngay từ buổi đầu không?
  • Có giao bài tập rõ ràng giữa các buổi không?
  • Với trẻ em: thầy có kiên nhẫn, không quát mắng, không so sánh trẻ với bạn khác không?

Học nhóm và học riêng đều có giá trị. Học nhóm vui, có động lực, hợp với trẻ nhỏ và người mới; học riêng được sửa kỹ hơn. Học trực tuyến có thầy xem qua camera cũng là lựa chọn khi ở xa, miễn góc máy cho thầy thấy rõ tay.

Sổ tập: công cụ rẻ nhất

Một cuốn sổ nhỏ để cạnh nhạc cụ giúp ích nhiều hơn mọi ứng dụng. Mỗi buổi ghi ba dòng: ngày và số phút; mục tiêu của buổi; điều làm được và điều còn vướng. Sau một tháng, lật lại sẽ thấy rõ mình hay bỏ tập vào ngày nào, phần nào cứ vấp mãi, và — quan trọng không kém — mình đã đi được bao xa. Những ngày nản, đọc lại trang đầu tiên của sổ thường là liều thuốc tốt.

Người học với thầy có thể mang sổ tới buổi học để thầy biết tuần qua mình tập gì, vướng chỗ nào. Thầy sẽ dùng buổi học đúng vào chỗ cần, thay vì mất nửa giờ đầu để đoán.

Khi con học nhạc: vai trò của cha mẹ

Với trẻ, việc tập ở nhà phụ thuộc rất nhiều vào người lớn. Đặt giờ tập cố định trong ngày (ví dụ ngay sau bữa tối) giúp tập thành nếp như đánh răng. Ngồi cùng con mấy tuần đầu, khen nỗ lực cụ thể ("hôm nay con tập chậm và đúng hơn"), tránh chấm điểm hay so sánh với bạn. Nếu trẻ chán kéo dài, hỏi xem vì bài quá khó, vì nhạc cụ không hợp hay vì quá tải lịch học — rồi điều chỉnh, thay vì ép thêm giờ.

Giữ sức khoẻ khi tập

Nghỉ ngắn sau mỗi 20–30 phút: đứng dậy, xoay vai, duỗi cổ tay. Không tập quá sức trước buổi biểu diễn. Đau mỏi nhẹ sau buổi tập mới là bình thường, nhưng đau kéo dài, tê ngón, đau cổ tay khi nghỉ hay đau ngày càng tăng là dấu hiệu cần dừng và đi khám. Khi tập với tai nghe, giữ âm lượng vừa phải để bảo vệ thính lực.

Câu hỏi thường gặp

Mỗi ngày tập đàn bao lâu là đủ?

Người mới thường tập 20–30 phút mỗi ngày, trẻ nhỏ 10–15 phút. Tập đều mỗi ngày quan trọng hơn tập dài. Chia thành vài lần ngắn trong ngày cũng hiệu quả.

Tự học nhạc cụ có được không?

Được, nhất là guitar hay đàn phím để đệm hát. Rủi ro là tư thế sai và không tự nghe ra lỗi. Ghi âm nghe lại, theo một giáo trình có thứ tự và thỉnh thoảng nhờ người giỏi hơn xem tay sẽ giúp nhiều.

Có thật cần 10.000 giờ để giỏi một nhạc cụ?

Con số này được phổ biến qua sách của Malcolm Gladwell, dựa trên nghiên cứu của K. Anders Ericsson. Chính Ericsson cho rằng không có con số kỳ diệu; chất lượng tập có chủ đích mới là điều quan trọng.

Trẻ không chịu tập đàn phải làm sao?

Đặt giờ tập cố định, buổi tập ngắn, ngồi cùng con và khen nỗ lực cụ thể. Tìm hiểu lý do chán: bài quá khó, nhạc cụ không hợp hay lịch quá tải. Không nên ép thêm giờ hay so sánh con với bạn.

Học nhạc với thầy bao lâu một buổi?

Nhiều lớp cho người mới học khoảng 30–60 phút mỗi buổi, một đến hai buổi mỗi tuần. Quan trọng hơn là thời gian tự tập ở nhà giữa các buổi học.

Mở app Soạn Nhạc

Chạm ô nốt là thành giai điệu, có đệm như bài thật

Mở app Soạn Nhạc

Bài viết liên quan

Mở app Soạn Nhạc

Chạm ô nốt là thành giai điệu, có đệm như bài thật

Mở app Soạn Nhạc Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store